بیانیه انجمنهای نشر دیجیتال در حمایت از سند تسهیم درآمد محتوا
باشگاه خبرنگاران جوان – انجمن ناشران دیجیتال کتاب و انجمن ناشران دیجیتال حوزه کودک و نوجوان و انجمن ناشران دیجیتال اسلامی ضمن استقبال از تصویب «سند سیاستها و الزامات تعرفهگذاری ترافیک شبکه و تسهیم درآمد محتوا» توسط شورای عالی فضای مجازی، حمایت خود را اجرای از این سند بهعنوان گامی مؤثر در راستای توسعه زیستبوم محتوای دیجیتال بومی اعلام میدارند.
ما معتقدیم این سند میتواند با باز توزیع عادلانه درآمدهای حاصل از ترافیک اینترنت، از زیست بوم دیجیتال خرد و غیر ترافیکمحور مانند کتاب دیجیتال، کودک و نوجوان، رسانههای دیجیتال خبری و بازیهای رایانهای و … حمایت کند. این حوزهها، اگرچه ممکن است ترافیک کمتری تولید کنند، اما تأثیر فرهنگی، آموزشی و اجتماعی عمیقی بر جامعه دارند و نیازمند حمایتهای هدفمند هستند. برخلاف برخی سکوهای بزرگ که عمدتاً بر تولید ترافیک با ارزش افزوده پایین متمرکز شدهاند، این بخشها به دلیل ماهیت کیفی و اثرگذار خود، شایسته توجه ویژهای در قالب تخصیص درصدی از درآمد این سند هستند.
بازار محتوای دیجیتال ایران در دهه گذشته شاهد تمرکز عمده درآمد در دست اپراتورها و سکوهای بزرگی بوده است که نقش کمتری در خلق و انتشار محتوای باکیفیت دارند. این امر منجر به کاهش کمیت و کیفیت تولیدات داخلی و گرایش برخی فعالان به تولید محتوای کمارزش برای افزایش ترافیک شده است. در این میان، حوزه کتاب دیجیتال پس از همهگیری کرونا رشد قابلتوجهی را تجربه نکرده است. در حوزه دیجیتال کودک بیش از ۹۰ درصد محتوای مصرفی کودکان ایرانی در از منابع خارجی و غیربومی تأمین میشود، که این موضوع ضرورت بازنگری در سیاستهای حمایتی را بیش از پیش آشکار میسازد.
ما ضمن حمایت از این سند، خواستار توجه به موارد زیر در اجرای آن هستیم:
۱- مشارکت فعال بخش خصوصی: در تدوین آییننامهها و شیوهنامههای اجرایی این سند، مرکز ملی فضای مجازی سازوکاری شفاف طراحی کند که بخش خصوصی، بهویژه ناشران دیجیتال و آفرینندگان واقعی محتوا، نقش محوری در آن داشته باشند. این مشارکت میتواند از هرگونه شائبه رانتخواری جلوگیری کرده و اطمینان حاصل کند که حمایتها بهصورت عادلانه به تولیدکنندگان محتوا تخصیص مییابد.
۲- شفافیت و سادهسازی فرآیندها: اجرای این سند باید با شفافیت کامل همراه باشد و چرخه حمایتها را کوتاهتر و کارآمدتر کند. پیچیدگی و بوروکراسی بیش از حد میتواند مانع تحقق اهداف سند شود.
۳- حمایت ویژه از محتوای کیفی: پیشنهاد میکنیم مدلهای حمایتی متناسب با حوزههای غیرترافیکمحور مانند کتاب دیجیتال و محتوای کودک و نوجوان، بازیهای موبایلی و رایانهای، رسانههای خبری و سرویسهای آموزشی، طراحی شود تا این بخشها که تأثیر فرهنگی و اجتماعی بالایی دارند، بتوانند به رشد و بالندگی دست یابند.
۴-تسهیلگری زیستبوم محتوا: زیستبوم محتوای دیجیتال نیازمند تسهیلگری و حمایتهای زیرساختی است تا بتواند خدمات باکیفیت به مردم ارائه دهد و در رقابت با پلتفرمهای خارجی موفق عمل کند.
انجمنهای نشر دیجیتال که بیش از ۲۰۰ ناشر دیجیتال و تولید کننده محتوا در فضای مجازی را نمایندگی میکنند بر این باورند که اجرای صحیح و شفاف این سند میتواند نقطه عطفی در توسعه صنعت محتوای دیجیتال بومی باشد. ما آمادگی خود را برای همکاری با مرکز ملی فضای مجازی و سایر نهادهای مرتبط در راستای تحقق اهداف این سند اعلام میداریم و امیدواریم با همافزایی و همدلی، شاهد شکوفایی هرچه بیشتر محتوای بومی و اثرگذار در فضای مجازی باشیم.
